វិទ្យាសាស្ត្រ

កែវយឺត​អវកាស James Webb ទទួលការ​វេចខ្ចប់យ៉ាង​ពិសេស និងត្រូវពិនិត្យបន្ថែម មុនធ្វើ​ការបាញ់​បង្ហោះនៅ​ឆ្នាំ២០២១

(អាមេរិក)៖ ដោយត្រូវចល័ត​ទៅកាន់ទីតាំងផ្សេង​​ដើម្បីធ្វើតេស្ត​ជាបន្តទៀតនោះ កែវយឺត​អវកាស James Webb របស់​អង្គការ NASA ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​ផ្តល់ការវេចខ្ចប់យ៉ាងពិសេស​ម៉្យាង ដើម្បីធានា​ការពារឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា​ដ៏ទំនើប​​នេះ។ នេះបើ​តាមការដក​ស្រង់ការផ្សាយចេញពី​វែបសាយ rdmag.com នៅរសៀលថ្ងៃអង្គារ ទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨។

​គ្រប់ផ្កាយរណប និងប្រព័ន្ធអង្កេត​មើលទីអវកាស សុទ្ធតែត្រូវបង្កើត​ឡើងក្នុង​បន្ទប់ពិសេស​ដែលគេហៅថា Cleanroom​​។ ក្នុង​បន្ទប់ Cleanroom ទាំងនោះ ត្រូវបានសម្អាត​ចេញនូវរាល់វត្ថុធាតុ​​ដែលបំពុល​ផ្សេងៗ ពីព្រោះថា​សូម្បី​តែកម្ទេចធូលី​ដ៏តូចមួយ ឬក៏ស្នាម​ក្រយៅដៃ អាចធ្វើឲ្យឧបករណ៍​ងាយរងការប៉ះពាល់ទាំង​អស់នោះ ខូចបាន​យ៉ាងងាយដែរ។ ដូច្នេះហើយ​​ដើម្បី​ផ្លាស់ទី​​ឧបករណ៍​ទាំងនោះ​ ពីកន្លែងមួយទៅមួយ ពួកវាត្រូវ​ក្រោមការវេចខ្ចប់ដែល​គេហៅថា Mobile Cleanroom។

គួរជម្រាបថា នៅពេលកែវយឺត​អវកាស James Webb ត្រូវបាញ់បញ្ជូន​ឡើងទីអវកាសកាលពី​ឆ្នាំ២០២១ វា​ត្រូវ​គេរំពឹង​ថា​នឹង​ជួយ​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្តបកស្រាយ​អាថ៌កំបាំងសំខាន់ៗ​នៃចក្រវាឡ រួមជាមួយការ​បង្កើតរបកគំហើញ​រាប់មិនអស់។ កែវយឺត​នេះ​ត្រូវបានគេគ្រោង​បាញ់បង្ហោះតាំងតែ​ពីឆ្នាំ២០១៥ តែក្រោយ​មកត្រូវបាន​ពន្យារពេល​មក​ឆ្នាំ២០១៨ រហូតដល់​ឆ្នាំ២០១៩ និងចុង​ក្រោយ​គឺនៅឆ្នាំ២០២១ ខាងមុខនេះតែម្តង។

បញ្ហាចម្បង​​ដែលបានធ្វើឲ្យ​អង្គការ NASA ពន្យារពេល​ម្តងហើយម្តងទៀតនោះ​ គឺដោយ​សារវាមាន​ទំហំធំធេង​ពេក (បើលាតត្រដាង​ខ្លួនអស់ គឺប៉ុនទីលាន​វាយតេនីសតូចមួយ) ដែលពិបាក​ក្នុងវេចខ្ចប់ដាក់ក្នុងរ៉ុក្កែត ដើម្បីបាញ់បង្ហោះទៅកាន់ទីអវកាសណាស់ ហើយ​មួយវិញទៀត ប្រព័ន្ធដំណើរការ​នៅលើវាក៏ហាក់​មិនទាន់​រលូន ទៅតាម​គំរោងនោះដែរ ទើបក្រុមជំនាញផលិត និងគ្រប់គ្រង​កម្មវិធី James Webb ត្រូវការពេល​បន្ថែម​ទៀត៕

ចិនជំទាស់​ដាច់ខាត​ចំពោះ​អាមេរិក ជុំវិញផែនការបង្កើតទ័ពអវកាស និង​សព្វាវុធ​​អវកាស!

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ រដ្ឋាភិបាល​ចិន បានសម្ដែង​ការប្រឆាំងជំទាស់យ៉ាងខ្លាំង​ នឹងការអភិវឌ្ឍសព្វាវុធអវកាស ដោយរិះគន់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រាប់ការចេញបញ្ជាឱ្យ​បង្កើតទីបញ្ជាការថ្មី​មួយ ដើម្បីគ្រប់គ្រង​ប្រតិបត្តិការយោធា​អវកាស។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌មាន​ចិនស៊ីនហួរ នៅរសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨។

ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​នៅថ្ងៃពុធ​សប្ដាហ៍នេះ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន លោកស្រី ហួ ឈុនយីង (Hua Chunying) បានលើក​ឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា «ចិនស្នើឱ្យ​មានការប្រើប្រាស់​ទីអវកាសប្រកបដោយ​សន្តិភាព ហើយប្រឆាំងជំទាស់​ជាដាច់ខាត​ចំពោះគំរោងការអភវិឌ្ឍ និងបំពាក់អាវុធអវកាស និងការរត់​ប្រណាំងប្រឆាំង​ផ្នែកសព្វាវុធ​អវកាស… ព្រោះវាអាចនឹង​ប្រែក្លាយទីអវកាស​ទៅជាការ​សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​ថ្មីមួយ»។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រតិកម្មរបស់​ក្រសួងការបរទេស​ចិន បានកើតមានឡើង​បន្ទាប់ពីលោក​ ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃអង្គារសប្ដាហ៍នេះ បានចេញបញ្ជាឱ្យបង្កើតទីបញ្ជាការអវកាសថ្មីមួយ ដើម្បីឱ្យមន្ទីរបញ្ចកោណ​ងាយស្រួល​ ក្នុងការគ្រប់គ្រង​ប្រតិបត្តិការយោធា​ទីអវកាស។ ប៉ុន្តែទីបញ្ជាការ​ថ្មីនេះមិនទាន់​ត្រូវបានបញ្ជាក់​ ពីទីតាំងយក​ធ្វើជាទីស្នាក់ការ​ឡើយ ខណៈមាន​សេចក្ដីរាយការណ៍​ខ្លះថា ទីបញ្ជាការកងទ័ពអវកាស​អាចនឹងលក្ខណៈ​ប្រហាក់ប្រហែល​ ដូចជាទីបញ្ជាការកងទ័ព​អាមេរិកក្នុងតំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា និងទីបញ្ជាការ​​ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក​នៅអាស៊ី៕

អ្នកធ្លាប់​ហោះ​ជុំវិញ​ព្រះច័ន្ទ៖ «ការនាំ​មនុស្ស​ទៅភពព្រះអង្គារ គឺជា​រឿងដ៏គួរឲ្យ​អស់សំណើច…»

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ អវកាសយានិក​ដំបូងគេម្នាក់ ដែលបានទៅគោចរជុំវិញ​ឋានព្រះច័ន្ទ បានលើក​ឡើងថា ការបញ្ជូនមនុស្ស​​ទៅកាន់​ភពអង្គារ គឺស្ទើរតែជារឿង​គួរឲ្យអស់សំណើច​ និង​ពុំទំនងមួយ​ទាល់តែសោះ។ នេះបើតាម​ការដកស្រង់ការ​ផ្សាយ​​ចេញផ្សាយចេញពី ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មានចិន ស៊ីនហួរ នៅល្ងាច​ថ្ងៃពុធ ទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨។

អតីតអវកាសយានិក​នៃទីភ្នាក់ងារអវកាស​អាមេរិក NASA លោក Bill Anders អាយុ ៨៥ឆ្នាំ គឺជាអ្នកបញ្ជា​យានអវកាសនៃ​​បេសកកម្ម Apollo 8 ​ដែលជា​ការធ្វើដំណើរ​​ដំបូងគេ​ដោយក្រុម​អវកាសយានិក​ក្នុងការ​​ចាក​​ចេញ​​ពី​ផែន​ដី​ ​ដើម្បី​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់គន្លង​គោចរ​ជុំវិញ​ព្រះច័ន្ទកាល​ពីខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៦៨។ បេសកកម្មនេះ​មានសារសំខាន់​ជាខ្លាំង ក្នុងការត្រួសត្រាយ​ផ្លូវ​សម្រាប់ការ​ចុះ​ចត​​នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ​ នៃបេសកកម្ម Apollo 11 នៅរយៈពេល ០៧ខែក្រោយ។

ដោយឡែក​មិត្តរួមការងាររបស់​លោក គឺ លោក Frank Borman ដែលជាប្រធាន​ក្រុមបេសកកម្ម Apollo 8 បាន​បង្ហាញ​ការ​ជឿជាក់ដែល​មានសុទិដ្ឋិនិយមជាង​រូបលោក។ លោក Borman បាន​និយាយថា យើងទាំងអស់គ្នា​ត្រូវធ្វើការរុករកឲ្យ​កាន់​តែសកម្ម​​ នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​របស់យើង ហើយលោកគិត​ថា មនុស្សគឺត្រូវតែជាផ្នែកមួយ​នៅក្នុង​គោលដៅនេះ។

គួរជម្រាបថា ការអត្ថាធិប្បាយ​ខាងលើរបស់អតីតអវកាសយានិក​ទាំងពីរនាក់ ត្រូវបានធ្វើឡើង​ក្នុងកិច្ច​សម្ភាសន៍​ជាមួយ​​​ស្ថានីយ​វិទ្យុ BBC Radio 5 Live ក្នុងឱកាសខួប​៥០ឆ្នាំនៃ​ដំណើរ​បេសកកម្មជាប្រវត្តិសាស្រ្ត​របស់អ្នកទាំងពីរ។ រហូតមក​​ទល់ពេលនេះ មានតែយានរ៉ូបូតប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ភពអង្គារដោយ​អង្គការ NASA ខណៈក្រុមហ៊ុនក្មេងខ្ចីគឺ SpaceX គ្រោងនាំមនុស្សទៅនៅឆ្នាំ២០២៤ រីឯងអង្គការ NASA បាន​ពន្យារពេល​ដល់​ឆ្នាំ២០៤០៕

ទីបំផុតរូបភាពភពព្រហស្បតិ៍ និងចំណុចក្រហមដ៏ធំអស្ចារ្យ ត្រូវបានកែវយឺត Hubble ថតដោយលម្អិត មិនធ្លាប់មាន!

(អាមេរិក)៖ ភពព្រហស្បតិ៍ (Jupiter) ត្រូវបានផ្តិតយកដោយភាពលម្អិតពុំធ្លាប់មានពីមុនមកនោះឡើយ នៅក្នុងរូបភាពថ្មីមូយដែលទើបតែ​ត្រូវ​​បានបង្ហាញជាសាធារណៈ ដោយទីភ្នាក់ងារអវកាសអាមេរិក NASA។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មានអង់គ្លេស Independent នៅមុននេះបន្តិចនាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧។

រូបភាពខាងលើ​ដែលត្រូវបាន​ថតយកដោយ​កែវយឺតអវកាស Hubble បង្ហាញពីភពឧស្ម័ន​យក្សនេះ នៅក្នុងទីតាំងគោចរផ្ទុយពីព្រះអាទិត្យ​ និងផែន​ដី។ នៅខណៈពេលដែលរូបថតនេះត្រូវបានផ្តិតយក ភព ឬផ្កាយទាំងបីនេះស្ថិតលើខ្សែបន្ទាត់តែមួយ ដោយភពរបស់យើង​នៅចន្លោះព្រះអាទិត្យ​ និងភពព្រហស្បតិ៍។ អ្វីដែលពិសេសនោះ គឺនៅចំណុចនេះ​បរិយាកាស​ពោរពេញដោយពណ៌​ចម្រុះល្អឥតខ្ចោះ​របស់ភព​ព្រហស្បតិ៍​ ត្រូវបាន​បង្ហាញឲ្យឃើញ​យ៉ាងច្បាស់​ពេញលេញ ដោយសារតែ​វាមានរយៈចម្ងាយ​ដ៏កៀកបំផុត​នឹងភពផែនដី ពោលគឺ​ប្រមាណជា​៦៦៨លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ពីគ្នាប៉ុណ្ណោះ។

ភពព្រហស្បតិ៍​គឺជាភពដ៏ធំជាង​គេបង្អស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ជាមួយនិង​ទំហំធំជាងដល់​ទៅពីរដងកន្លះ បើធៀបនឹង​ការរួម​បញ្ចូល​គ្នា​​នៅ​ទំ​ហំ​នៃ​​ភពទាំងអស់។ លក្ខណៈដ៏ពិសេស​ដាច់គេនៅក្នុង​រូបភាពថ្មីដែលទើប​តែថតយក​បាននេះ ត្រូវបានគេ​ស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ​ថា «ចំណុចក្រហម​ដ៏អស្ចារ្យ (Great Red Spot)» ជាព្យុះដែល​វិលបញ្ច្រាស់​ទ្រនិចនា​ឡិការ ឬមួយក៏តំបន់​នៃសម្ពាធដ៏ខ្លាំងក្លា ដែលត្រូវ​បានតាម​ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​អស់រយៈពេល​យ៉ាងតិច​១៥០ឆ្នាំ។

ដូចជាមិនយូរទេ! «នៅឆ្នាំ២០២០ អង្គការ NASA នឹងបញ្ជូនយានមួយ ទៅចុះចតលើព្រះច័ន្ទទឹកកកនៃភពព្រហស្បតិ៍!»

(អាមេរិក)៖ ទីភ្នាក់ងារអវកាស​ណាសា (NASA) យល់ថា សិរីរាង្គមានជីវិត​ក្រៅភព​ប្រហែលជាកំពុង​លាក់ខ្លួននៅ​លើព្រះច័ន្ទ​ដ៏សែនត្រជាក់ដូច​ទឹក​កក យូរ៉ូប៉ា (Europa) របស់ភព​ព្រហស្បតិ៍ ហើយ NASA កំពុងរៀបចំគំរោង​បញ្ជូន​យានអវកាស​មួយគ្រឿង​ដើម្បីឲ្យទៅស្វែង​រកពួកវា នៅអំឡុងទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ២០២០​ខាងមុខ។ នេះបើតាម​ការចេញ​ផ្សាយ​ដោយ​សារព័ត៌មាន World Net Daily នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧។

នាពេលថ្មីៗ​កន្លងទៅនេះ​អង្គការ NASA បានធ្វើប្រកាស​សេចក្តីប្រកាស​អំពីគោលដៅ​សំខាន់ៗ​ចំនួនបី សម្រាប់បេសកកម្ម​រុករកថ្មី​ខិតជិតចូល​មកដល់​របស់ខ្លួន​នៅលើព្រះច័ន្ទយូរ៉ូប៉ា​រួមមាន ការវាយ​តម្លៃ​ទៅលើ​លទ្ធភាព​​ដែលអាចទ្រទ្រង់ភាវៈជីវិតរបស់​យូរ៉ូប៉ា តាមរយៈការវិភាគ​ផ្ទាល់​លើ​រូបធាតុផ្សេងៗ​​នៃផ្ទៃរបស់​ព្រះច័ន្ទ​ទឹកកកមួយនេះ និងដើម្បីកំណត់​បុគ្គលិក​លក្ខណៈនៃផ្ទៃខាងលើ និងផ្ទៃ​ស្រទាប់​ខាង​ក្រោម​ផ្សេងទៀត​របស់វា ក្នុងគោល​បំណងផ្តល់​ការគាំទ្រដល់​បេសកកម្មរុករក​ដោយប្រើប្រាស់​គ្រឿងយន្ត​នាពេលអនាគត​នៅលើព្រះច័ន្ទយូរ៉ូប៉ា​រួមទាំងមហាសមុទ្រ​របស់វា។ ​ប៉ុន្តែសម្រាប់​គោលដៅ​ចម្បងរបស់​បេសកម្មថ្មីនេះវិញ​នោះ គឺទៅស្វែង​រុករកភស្តុតាង​នៃភាវៈមានជីវិត​នៅលើព្រះច័ន្ទយូរ៉ួប៉ា។

គួរបញ្ជាក់ថា​យោងតាមទីភ្នាក់ងារ​អវកាស NASA ព្រះច័ន្ទយូរ៉ូប៉ា ស្ថិតក្នុង​ចំណោមគោលដៅ​​ចម្បងៗ​នៃការស្វែង​រកជីវិតក្រៅភពនាពេលបច្ចុប្បន្ន​ក្រៅពីភពផែនដី នៅក្នុងប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​របស់យើង។ ជាទី​តាំងមួយដែលមានទឹក ដូច្នេះការបង្ហាញវត្តមាននៃភាវៈមានជីវិតក្នុងទម្រង់ណាមួយនោះ ប្រាកដជាបង្កការ​ភ្ញាក់ផ្អើលមិនតិចនោះឡើយ​សម្រាប់មនុស្ស​នៅថ្ងៃអនាគត៕

រកឃើញហើយ! ភស្តុតាំងថ្មីបង្ហាញថា ព្រះច័ន្ទ Enceldaus មានមហាសមុទ្រផ្ទុកទៅដោយអ៊ីដ្រូសែន ដែលអាចឲ្យជីវិតកកើតបាន!

(អាមេរិក)៖ ទីភ្នាក់ងារអវកាស NASA បានរកឃើញភស្តុតាងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ថ្មី​មួយ ដែលបង្ហាញថា Enceladus ដែលជាព្រះច័ន្ទពោរ​ពេញ​​ដោយ​​ផ្ទាំង​ទឹក​កក​របស់​ភព​សៅរ៍ (Saturn) មានផ្ទុកសារធាតុគីមីដ៏សាកសមត្រឹមត្រូវ សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតបាន។ នេះបើតាម​ការ​ដក​ស្រង់​ការ​ផ្សាយចេញពី​សារព័ត៌មាន Vox នៅមុននេះបន្តិច​នារសៀលថ្ងៃអង្គារ ទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧។

កាលពីសប្តាហ៍​មុននេះ ទីភ្នាក់ងារអវកាស​អាមេរិក ទើបតែបាន​ធ្វើការប្រកាសអំពី​របកគំហើញ​ថ្មីៗ​មួយចំនួន​ ស្តីអំពី «មហាសមុទ្រ​នៅកន្លែងផ្សេងពី​ភពផែនដី»​។ នៅក្នុង​ចំណោម​នោះ​អង្គការ NASA បានរកឃើញ​ភស្តុតាង​ដ៏គួរឲ្យទាក់ទាញ​អារម្មណ៍​ជាងគេថា​ មហាសមុទ្រ​កំពុងសំងំ​លាក់​ខ្លួន​នៅ​​ក្រោម​ផ្ទាំង​​ទឹក​កក​នៃ​ព្រះច័ន្ទ​ដ៏ធំទី០៦ របស់ភពសៅរ៍គឺ Enceladus អាចជាជម្រករបស់ភាវៈមានជីវិត។

រំលឹកកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន យាន​អវ​កាស Cassini បានធ្វើការ​អង្កេត​យ៉ាងដិតដល់ ទៅលើកំសួល​ទឹកមានផ្ទុកសារធាតុ​គីមីសរីរាង្គ ដែលផុសចេញ​នៅលើ​ព្រះច័ន្ទ Enceladus ហើយ​ការ​រក​ឃើញ​ថ្មី​នេះ​ បាន​បន្ថែម​​​​សមាសធាតុផ្សំ​ដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់អនុញ្ញាត​ឲ្យជីវិតអាចកកើត​បាននោះគឺ «ឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែន»។

វត្តមានរបស់អ៊ីដ្រូសែន​នៅក្នុងកំសួលទឹក​ទាំងនោះ បានធ្វើឲ្យក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​របស់ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស NASA ​សង្ស័យ​ថា ​មានអា​ងទឹក​ក្តៅ​​ផុសពី​ក្នុងផ្ទៃព្រះច័ន្ទ នៅឯក្រោម​បាតមហាសមុទ្ររបស់ព្រះច័ន្ទ Enceladus ហើយដូចទៅ​នឹងមហាសមុទ្រ​នៅលើភពផែនដី​យើងដែរ។ ទឹក​ក្តៅ​​ផុស​ទាំង​នោះ​អាច​ជា​ជម្រករបស់​មីក្រូសារពាង្គកាយ ដែលប្រើប្រាស់​ថាមពលគីមីនៃឧស្ម័ន​អ៊ីដ្រូសែន និងកាបូន​ឌីអុកស៊ីត ដើម្បី​ផលិត​ចេញ​​​ជា​មេតាន​​ និង​ថាមពល​ផ្សេងៗ​សម្រាប់​​ទ្រ​ទ្រង់​ជីវិត។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា យានអវកាស Cassini ដែលបានរកឃើញ​ភស្តុតាង បង្ហាញពី​មហាសមុទ្រ​ក្រោមផ្ទាំងទឹកកក​នៅ​លើព្រះច័ន្ទ Enceladus កំពុងតែស្ថិត​​ក្នុងឆ្នាំទី២០ នៃប្រតិបត្តិការស្រាវជ្រាវទីអវកាសរបស់​ខ្លួន នៅជុំវិញ​ភព​សៅរ៍​​រួម​ទាំង​ព្រះ​ច័ន្ទ​នានា ហើយ​នៅ​​ពេល​ឈាន​ដល់​​​ខែ​កញ្ញា​​ខាង​មុខ​យានចំណាស់​២០ឆ្នាំនេះ នឹងត្រូវទម្លាក់​ខ្លួនទៅបុកនឹង​ផ្ទៃនៃភពសៅរ៍៕

តោះបំបាត់ចម្ងល់! ស្វែង​យល់ «ពាក្យគន្លឹះៗ និងអត្ថន័យ​សំខាន់ៗ» នៅក្នុងផ្នែក​អវកាស និងវិទ្យាសាស្ត្រ ដើម្បីចំណេះដឹងបន្ថែម!

(ភ្នំពេញ)៖ មេរៀនផ្នែក​អវកាស និងវិទ្យាសាស្ត្រ​ទាំងឡាយអំពីភពផែនដី ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ និងកាឡាក់ស៊ី​កំពុង​ទទួល​​បានការចាប់​អារម្មណ៍​ពីមួយថ្ងៃទៅ​មួយថ្ងៃ ប៉ុន្តែបងប្អូន​យើងមួយចំនួន​មិនទាន់បាន​ដឹងច្បាស់ពី​ពាក្យគន្លឹះ និងអត្ថន័យ​សំខាន់ៗនៅក្នុងវិស័យនេះ​ច្បាស់នៅឡើយ ទើបវាក្លាយ​ជាឧបសគ្គរារាំងក្នុងការ​ស្វែងយល់​របស់ប្អូន និងបងៗ​ដែលស្រលាញ់​ចំណេះដឹង​បែបនេះ។ ហេតុដូច្នេះ សូមស្វែងយល់អំពី​អ្វីដែលលោកអ្នក​គួរយល់ដឹងបន្ថែមដូចខាងក្រោម៖

១. ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ៖ ជាបណ្តុំនៃ​ផ្កាយ ភព និងព្រះច័ន្ទ។ ឧទាហរណ៍​នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​យើង​មាន​ព្រះអាទិត្យ​មួយជាចំណុច​កណ្តាល ហើយមានភពធំៗ​ចំនួន០៨គោចរជុំវិញ ក្នុងនោះភពគោចរ​ជារង្វង់​ជុំវិញ​ព្រះអាទិត្យ​ដ៏កៀកជាងគេ​គឺ ភពពុធ ឯភពផែនដី​វិញនៅលេខ​រៀងទី៣។ ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​ស្ថិតនៅក្នុង​កាឡាក់ស៊ីមួយ ដែលជាបណ្តុំ​នៃផ្កាយ និងភពរាប់ពាន់លាន ហើយដែល​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​ខ្លះអាចមាន​​ព្រះអាទិត្យពីរ ទៅបីផងដែរ ហើយក៏មានផ្កាយខ្លះទៀតមានតែឯងដោយអត់មានភពគោចរជុំវិញថែមទៀត។

២. ឆ្នាំពន្លឺ៖ ជាចម្ងាយ​ដែលពន្លឺអាចរត់បាន​ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំផែនដី។ ក្នុងន័យនេះគឺសំដៅ​ទៅលើ​ការ​យកពន្លឺមកធ្វើ​ជារង្វាស់​ចម្ងាយ ដែលនៅពេល​រយៈចម្ងាយ​ដ៏សែនឆ្ងាយពេក គេត្រូវប្តូរទៅ​ប្រើជាឆ្នាំពន្លឺ ជំនួសឲ្យ​​គីឡូម៉ែត្រ ឬម៉ៃល៍។ មួយឆ្នាំពន្លឺ​មានចម្ងាយ​ស្នើនឹង ៩.៤៦១,០០០,០០០,០០០,០០០ គីឡូម៉ែត្រ។

៣. ព្រះច័ន្ទ, ភពរណប, និងភពបម្រុង៖ ព្រះច័ន្ទ ឬភពរណប​អាចចាត់ចូលក្នុង​ចង្កោមតែមួយ ព្រោះជា​ផ្កាយរណប​ធម្មជាតិ ដែលគោចរ​ជុំវិញភពមេ​របស់វា ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់​ពាក្យព្រះច័ន្ទ​គឺត្រូវជាង ហើយព្រះច័ន្ទ​នីមួយៗ​ក៏មានឈ្មោះ​របស់វាដែរ ដូចជាព្រះច័ន្ទ​ផែនដី​មានឈ្មោះ Lunar ជាភាសាអង់គ្លេស ឬខ្មែរហៅថាព្រះខែ ឬលោកខែជាដើម។ សម្រាប់​ភពបម្រុង គឺជាកូនភព ឬភពតូច​មិនគ្រប់លក្ខណៈ ថែមទាំង​ងាយរងគ្រោះ​ដូចជា ស៊ីរ៉ែស វែស្តា ភ្លុយតូ អ៊ីរីស ហូមៀ អូរគូស និង សាលាស្យា​ជាដើម។

៤. បរិយាកាស៖ សំដៅទៅ​លើឧស្ម័ន ធូលី និងម៉ូលេគុល​ផ្សេងៗ​ដែលស្រោប​នៅជុំវិញផ្ទៃ ភព ព្រះច័ន្ទ ឬផ្កាយមួយ​។ ភពមាន​បរិយាកាស​មានន័យថា វាមានខ្យល់ និងឧស្ម័នផ្សេងៗព័ទ្ធជុំវិញដោយចលនា​កញ្ជ្រោល​ពី​តិចទៅខ្លាំង ដូចជាភពសុក្រ​មានពពក និងកំហាប់​បរិយាកាស​ក្រាស់, ភពផែនដី​មានបរិយាកាស​ក្តៅល្មមៗ និងសើបថែម​ទាំងមានពពកកញ្ជ្រោល​ពីតិចទៅមធ្យម, ព្រះច័ន្ទទីតាន​មានបរិយាកាស​ក្រាស់ និងត្រជាក់​ខ្លាំង, ភពពុធអត់​មានបរិយាកាសទេ, ព្រះច័ន្ទរបស់យើងអត់មាន​បរិយាកាសទេ, ភពសុក្រ-សៅរ៍- អ៊ុយរ៉ាណុស-ណិបទូន មានបរិយាកាសតែអត់មានស្រទាប់រឹង (ដី ថ្ម ឬទឹក) ​សម្រាប់ជាន់​ឡើយ។

៥. រយៈពេលគោចរ៖ ផែនដីវិលជុំវិញ​ខ្លួនឯងមួយជុំ​ស្មើនឹង​២៤ម៉ោង (មួយថ្ងៃ) ហើយគោចរ​ជុំវិញ​ព្រះអាទិត្យ​មួយជុំ​ស្មើនឹង ៣៦៥ថ្ងៃ (មួយឆ្នាំ)។ រយៈពេលគោចរនៃភព​ទាំងអស់គឺខុសគ្នា ឧទាហរណ៍​ភពពុធនៅ​ជិតព្រះអាទិត្យ​​បំផុត​ប្រើប្រាស់ពេល​វេលាគោចរមួយជុំ​តែជាង ៨៨ថ្ងៃរបស់ផែនដីប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​ភពភ្លុយតូចដែលនៅឆ្ងាយជាងគេ គឺរហូតដល់ជាង ២៦០ឆ្នាំទើបបានមួយជុំព្រះអាទិត្យ។ សម្រាប់​ការវិល​ជុំវិញខ្លួន​ឯងវិញក៏ខុសគ្នា​ដែរ ដូចជា​ភពព្រហស្បតិ៍​វិលលឿន គឺមួយថ្ងៃ​របស់វាមានតែ ១០ម៉ោងប៉ុណ្ណោះបើធៀបនឹងផែនដី ប៉ុន្តែភពសុក្រវិលយឺតបំផុតគឺមួយថ្ងៃរបស់វា​យូរជាងមួយឆ្នាំរបស់វា។សម្រាប់​ចំណេះដឹងបន្ថែមទៀត នឹងមានការចេញផ្សាយ​នាសប្តាហ៍ក្រោយ៕


អាចម៍ផ្កាយធំអស្ចារ្យមួយ «៦០០គីឡូម៉ែត្រ» នឹងហោះកៀកផែនដីបំផុតនៅថ្ងៃទី១៩ មេសា ដែលមិនធ្លាប់មាន៤០០ឆ្នាំមកហើយ!

(អាមេរិក)៖ អាចម៍ផ្កាយដ៏មហិមាមួយនឹងហោះឆ្លតកាត់ កៀកនឹងភពរបស់យើងនៅក្នុងខែមេសានេះ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តបាន​ និង​កំពុង​ធានា​អះអាងដល់មនុស្សលោកថា ដុំថ្មអវកាសដ៏ធំសម្បើមនេះ នឹងមិនមកបុកផែនដី ហើយសម្លាប់អ្នករាល់គ្នានោះឡើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាការ​ហោះ​ឆ្លងកាត់ដ៏ជិតមួយ ស្ទើរតែអាចបណ្តាលឲ្យភពដែលជាផ្ទះរបស់យើងបែកខ្ទេចខ្ទីរបាន។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ចេញ​ផ្សាយ​ដោយសារព័ត៌មាន The Sun នៅមុននេះ​បន្តិចនារសៀលថ្ងៃចន្ទ ទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧។

អង្គការ ​NASA បានឲ្យដឹងថា​អាចម៍ផ្កាយ​ដ៏ធំមួយ នឹងហោះកាត់​ផែនដីនា​ថ្ងៃទី១៩ ខែមេសាខាងមុខនេះ ប៉ុន្តែវានឹង​ស្ថិត​​នៅ​ចម្ងាយ​ប្រហែល​​ ១.៧លានគីឡូម៉ែត្រ​ពីភពរបស់យើង​ឯណោះ។ ដោយឡែក​ទីភ្នាក់ងារអវកាស​អាមេរិក NASA បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា ទោះបីជាលទ្ធភាព សម្រាប់​អាចម៍ផ្កាយនេះ​មកប៉ះទង្គិចជាមួយ​ភពរបស់យើង ពុំអាចកើតមានឡើង​ក៏ដោយនេះគឺជាការ​ធ្វើដំណើរ​ឆ្លងកាត់​ដ៏សែនកៀកបំផុត​ មួយ​របស់​​អាចម៍ផ្កាយដ៏​ធំសម្បើម​គួរឲ្យខ្លាច​បែបនេះ។

គួរបញ្ជាក់ថា​អាចម៍ផ្កាយ​មានឈ្មោះ​សម្គាល់ថា «2014 JO25» ត្រូវបាន​រកឃើញ​ជាលើកដំបូងដោយ​ក្រុមតារាវិទូ​កាលពី​ឆ្នាំ២០១៣ នៅឯ​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្ទាបស្ទង់​ផ្ទៃមេឃក្នុង​រដ្ឋអារីហ្សូណា។ ក្រុមអ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​បានធ្វើការប៉ាន់​ប្រមាណថា អាចម៍ផ្កាយ​នេះមានទំហំ​ជាង​​៦០០គីឡូម៉ែត្រ រីឯការហោះ​ឆ្លងកាត់របស់វា គឺ​ជាការធ្វើដំណើរ​ដ៏កៀកបំផុត ដែលអាចម៍​ផ្កាយធ្លាប់បាន​មកជិតផែនដី នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​​​​យ៉ាង​តិច៤០០ឆ្នាំកន្លង​ផុតទៅនេះ៕

តោះ! ទៅមើល​ទីតាំងបីលើភព​ព្រះអង្គារដែល «អង្គការ NASA គ្រោះចុះចត​យាននៅ​ឆ្នាំ២០២០»

(អវកាស)៖ កាលពីពេលថ្មី​ៗនេះ ភ្នាក់ងារអវកាស NASA បានជ្រើសរើស​ទីតាំងដ៏​ល្អប្រសើរ ៣កន្លែង​ដើម្បីចុះចតយាន​នៅលើភពអង្គារ​ សម្រាប់​បេសកកម្ម​រុករកភពអង្គាររបស់ Mars rover នា ឆ្នាំ២០២០ ដែលនៅក្នុងនោះរួមមាន បឹងបុរាណ, តំបន់ភ្នំភ្លើងក្តៅ និងតំបន់ជ្រលងក្តៅ។ នេះបើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​វិទ្យាសាស្រ្ត Space ចេញផ្សាយ​នៅថ្ងៃពុធ ទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧។

តាមរយៈសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ និងពិភាក្សាគ្នា​យ៉ាងល្អិតល្អន់នៅ​ក្នុងកិច្ចប្រជុំ​នាថ្ងៃទី ០៨ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧ នៅក្រុង Monrovia រដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​បានធ្វើការជ្រើសរើស ទីតាំងសំខាន់ៗ​បីសំរាប់ធ្វើការចុះយាន និងសិក្សាស្រាវជ្រាវ​លម្អិតបន្ថែម​នៅលើភពអង្គារ​ក្នុងចំនោម​ទីតាំង ៨កន្លែង​ដែលត្រូវបានជ្រើសរើស​កាលពី​ឆ្នាំ២០១៥។

ជាក់ស្តែង​ភ្នាក់ងារអវកាស​ណាសា បានចាប់ផ្តើម​ធ្វើការច្នៃ និងសាងសង់ផ្នែក​ចុងក្រោយ​នៃយានរុករក Mars Rover ២០២០ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦មកម៉្លេះ ដោយយានថ្មីនេះ​ត្រូវបានចាត់​ឲ្យចាប់សញ្ញា និងស្រាវជ្រាវ​អំពីជីវិត​ដែលធ្លាប់មាននៅ​លើភពអង្គារ​នាសម័យបុរាណ បន្ទាប់ពីវា​ត្រូវបានចុះចត​នៅលើផ្ទៃដី​ របស់ភពអង្គារ​ជាស្ថាពរ​នៅខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២១។

គួរបញ្ជាក់ដែរថាបេសកកម្ម​សិក្សាស្រាវជ្រាវ​អំពីភព​អង្គារនៃ​យានMars Rover 2020 យ៉ាងហោច​ណាស់ក៏ត្រូវ​ចំណាយពេល​អស់២ឆ្នាំដែរ ដោយយាន​នឹងត្រូវបានបង្ហោះ​ដោយគ្រាប់រ៉ុកកែត Atlas V ចេញពីស្ថានីយ៍​បង្ហោះយាន Cape Canaveral ក្នុងរដ្ឋផ្លូរីដា សហរដ្ឋអាមេរិក នាខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ខាងមុខនេះ៕

ដឹងអត់? «មនុស្សត្រូវជិះយានអវកាស រយៈពេលជិត០២ឆ្នាំ ទើបអាចទៅដល់ភពព្រះអង្គារ» តើអាចស៊ូទ្រាំបានយ៉ាងម៉េចទៅ?

(អវកាស)៖ ការធ្វើដំណើរទៅកាន់ភពអង្គារ គឺជាក្តីស្រមៃរាប់ទសវត្សរ៍សម្រាប់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអ្នកតាមប្រមាញ់ព័ត៌មានស្តីពីអវកាស និងវិទ្យាសាស្ត្រ ខណៈដែលការទន្ទឹងរង់ចាំនេះនឹងក្លាយជាការពិត តាមការគ្រោងទុករបស់គំរោងអង្គការ NASA នៅឆ្នាំ២០៣០ ខាងមុខនេះ ក្រោយពីទទួលបានការគាំទ្រ​ពេញទំហឹងពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកថ្មី។ នេះបើតាមការដកស្រង់ពីវែបសាយ Arstechnica នារសៀលថ្ងៃសៅរ៍ ទី០១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧។

តាមពិតការពន្យាពេលពីមួយទសវត្សរ៍ ទៅមួយទសវត្សរ៍ស្តីពីការគ្រោងនាំមនុស្សទៅស្រាវជ្រាវ និងរស់នៅ​លើភពអង្គារនោះ ក៏ព្រោះតែបញ្ហាបច្ចេកទេសជាគោល កត្តាធម្មជាតិរបស់មនុស្ស និងកត្តាហិរញ្ញវត្ថុ ក៏សំខាន់ខ្លាំងផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះកិច្ចដំណើរការសំខាន់ៗ ដែលត្រូវរៀបចំឲ្យបានសម្រេច ១០០% និងប្រាកដប្រជាខ្ពស់បំផុត គឺជារឿងចាំបាច់ដែល​គ្រប់គ្នាត្រូវ​យល់ដឹងមុននឹង​មនុស្សទាំងនោះ អាច​ជិះយានដែលមានរយៈពេលជិតពីរឆ្នាំ ទៅកាន់ភពអង្គារបាន។

១៖ តើត្រូវជ្រើសពេលបង្ហោះយានដូចម្តេច?

ចម្ងាយពីភពអគារ​មកផែនដីនៅពេលគោចរមក​កៀកគ្នាបំផុតគឺរង្វង់ ៥០លានគីឡូម៉ែត្រ និងនៅឆ្ងាយបំផុត​ក្នុងរង្វង់ជាង ៤០០លានគីឡូម៉ែត្រ ដូច្នេះប្រសិនបើត្រូវធ្វើការបាញ់បង្ហោះយានឆ្ពោះទៅភពអង្គារ អង្គការ NASA ត្រូវការគិតគូអំពីគន្លងគោចររបស់ភពអង្គារ ដោយជ្រើសរើសពេលវាជិតដើរមកកៀកនឹងផែនដី នោះទើបអាចចំណេញពេលបំផុត ប៉ុន្តែដោយសារតែយានមានមនុស្សជិះមានទំហំធំជាង រ៉ូបូត Curiosity និង Mars Rover នោះវាមិនអាចប្រើពេល ៧-៨ខែដើម្បីទៅដល់ភពអង្គារបាននោះឡើយ។

២៖ តើមនុស្សជិះលើ​យានអាច​ឆ្កួតទេ?

ម្យ៉ាងវិញទៀតអ្វីដែល​ជាក្តីកង្វល់សម្រាប់​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រធំមួយ​ទៀតនោះ គឺការស៊ូទ្រាំរបស់​មនុស្សទាំង​០៤នាក់នៅ​ក្នុងយានអវកាស ដែលចង្អៀតរយៈពេលរហូតដល់ជិត ០២ឆ្នាំ ថាតើពួកគេអាចតស៊ូបានដោយ​របៀបណា។ វេជ្ជបណ្ឌិតដែលតាមដានលើរឿងនេះធ្លាប់បានបង្ហើបថា ខួរក្បាល និងរាងកាយមនុស្ស ពិតជាពិបាកស៊ូទ្រាំក្នុងការនៅហ្នឹង​មួយកន្លែង ដោយមិនចល័ត ឬនិយាយស្តី អស់រយៈកាលរាប់ឆ្នាំខ្លាំងណាស់ ហេតុដូច្នេះ NASA កំពុងតែសិក្សា​អំពីវិធីដែលអាច​រក្សាសតិអារម្មណ៍​មនុស្ស ដែលអាចនឹងរងផលប៉ះពាល់​ខ្លាំងដោយសារតែ​​ការផ្អាកដំណើរ​ការរាប់ខែឆ្នាំ។

៣៖ ពេលទៅដល់ភពអង្គារ តើអាចត្រឡប់មកវិញទេ?

ជារឿងដែលពិបាកនឹងឆ្លើយណាស់​សម្រាប់អង្គការ NASA ដោយវាមិនដូច​ទៅនឹងរឿង​ហូលីវូដ ដែលចង់ទៅ​ណាទៅហ្នឹងបាន ស្រេចតែអ្នកនិពន្ធ​សរសេរនោះទេ។ បច្ចេកវិទ្យា​នៅឆ្នាំ២០៣០​ខាងមុខនេះ គ្រាន់តែបញ្ជាក់ពី​ការបញ្ជូនមនុស្ស​ទៅចុះចត និងរស់នៅស្រាវជ្រាវ​លើភពអង្គារ ប៉ុន្តែមិនបាន​បញ្ជាក់ថា ពួកគេអាចត្រឡប់​មកវិញ ឬដោយវិធីណា​នោះឡើយ។ ដូច្នេះបេសកកម្ម​ខាងលើនេះ អ្នកជិះនៅ​លើយាន​ទាំង០៤នាក់​ពិតជាដឹងច្បាស់ថា ពួកគេមិនទទួលបាន​ការធានា​សុវត្ថិភាព ឬក៏ជិវិតនោះ​ឡើយ (និយាយ​រួមវា​អាចជាបេសកកម្ម​ដើម្បីអនាគត​មនុស្សលោក ដែលពួកគេនឹងក្លាយជានិមិត្តរូបជាប្រវត្តិសាស្ត្រ)៕

តើយើង នឹងរស់នៅលើ ភពអង្គារ យ៉ាងដូចម្តេច?

NASA៖ លោក Stephen Petranek ជាម្ចាស់ពានរង្វាន់ ផ្នែកអ្នកសារព័ត៌មាន និង ព្យាករណ៍ បច្ចេកវិទ្យា គិតថា មនុស្សនឹងទៅរស់នៅ ភពអង្គារ ក្នុងរយៈពេល ២០ឆ្នាំទៀត។ ទោះបីជា យ៉ាងណាក្តី ក៏មានសំណួរជាច្រើន បាន ចោទសួរលោកថាតើ មនុស្សយើងអាចរស់នៅ លើ ភពអង្គារ បានដោយរបៀបណា? ដែលលោកនឹងធ្វើការ បកស្រាយដូចខាងក្រោមនេះ។

សំណួរៈ តើនឹងមានបច្ចេកវិទ្យាអ្វីដើម្បីឲ្យមនុស្ស អាចទៅរស់នៅលើភពក្រហមបាន?
លោក Petranek បានធ្វើការបកស្រាយថា បច្ចេកវិទ្យាដ៏លំបាកបំផុតមួយ កំពុងតែសិក្សា អំពីរបៀបនៃការសម្រប ខ្លួនជាមួយនឹងភព ហេតុដូច្នេះហើយ ពួកយើងមិនចាំបាច់ស្លៀក សំលៀកបំពាក់អវកាសនោះឡើយ ហើយក៏មិន ចាំបាច់រស់នៅក្រោមដី ក្នុងជំរៅ៦ម៉ែត្រ នោះដែរ។ ដោយឡែក ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តបានបញ្ជាក់ថា មានប្រភពទឹក ជាច្រើននៅ លើភពអង្គារ ជាពិសេសនៅអឌ្ឍគោលខាងជើង។

ជាក់ស្តែង ទឹកគឺជាមូលេគុលដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅទីនោះ ដែលវាមិនត្រឹមតែអាចផ្គត់ផ្គង់ ជីវិតមនុស្សប៉ុណ្ណោះទេ ទឹកទាំងនោះក៏អាចធ្វើជាឥន្ធនៈសម្រាប់រ៉ូកែតផងដែរ។ ចំណីអាហារ ជារឿងចាំបាច់ ដែលយើងអាចយកគ្រាប់ពូជ ពីផែនដី និង ធ្វើការដំាដុះលើផ្ទៃភពអង្គារបាន ប៉ុន្តែវាត្រូវការពិសោធន៍ជាមុនសិន។ អវកាសយានិក ពិតជាត្រូវការ អាហារបំរុងជាច្រើន ដែលត្រៀមរួចជាស្រេច ពីផែនដី សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់រយៈពេលច្រើនខែនៅភពអង្គារ មុននឹងការ ដំាដុះ ទទួលបានជោគជ័យ។

បញ្ហាមួយទៀត គឺការរកវិធីទប់ទល់នឹងព្យុះព្រះអាទិត្យ។ ដោយសារតែភពអង្គារ គ្មានដែន ម៉ាញេទិចខ្លាំងក្លា ដូចផែនដី នោះព្យុះព្រះអាទិត្យ នឹងបង្កការគម្រាមកំហែង តាមរយៈការ ជះចេញនូវ សារធាតុ វិទ្យុសកម្មទៅ លើផ្ទៃភពអង្គារទាំងមូល។ បើមិនអាចទប់ស្កាត់បានទេ មនុស្សពិតជាគ្រោះថ្នាក់ណាស់ ក្នុងការធ្វើដំណើរលើ ភពអង្គារ ដោយគ្មានខែលការពារ កម្តៅព្រះអាទិត្យគ្រប់គ្រាន់៕

វត្ថុសំខាន់នៃយានរុករកភពអង្គារ InSight នៅតែជាប់គាំង, អង្គការ NASA ត្រៀមប្រើវិធីថ្មីដើម្បីសង្គ្រោះ…

(អាមេរិក)៖ ឧបករណ៍សំខាន់បំផុតមួយនៅលើយានរុករក InSight របស់អង្គការ NASA បានខូចគាំងនៅលើដីភពព្រះអង្គារ អស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ ប៉ុន្តែក្រុមវិស្វករមិនព្រមចុះចាញ់ឡើយ និងបានបង្កើតផែនការថ្មីមួយទៀត ដើម្បីព្យាយាមជួសជុល និងជួយសង្រ្គោះឧបករណ៍ដែលប្រៀបបីដូចជាដៃមួយនេះ ឲ្យមានដំណើរការឡើងវិញ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន Space នាថ្ងៃសៅរ៍ ទី០៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩។

ឧបករណ៍ស្ទង់កម្ដៅលើយាន InSight (self-hammering heat probe) ដែលប្រៀបបីដូចជាដៃ ឬគេស្គាល់ថា «mole» បានខូចគាំងនៅលើទីតាំង រុករកចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈមកម្ល៉េះ។ ឧបករណ៍មួយនេះពីដំបូងឡើយ ត្រូវបានគេសន្មត់ថា នឹងជីកចូលទៅក្នុងដីភពព្រះអង្គារជម្រៅ ០៥ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែវាបានជាប់គាំងនៅជម្រៅទើបតែ ៣៥សង់ទីម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ។

បើតាមការពិតជាក់ស្តែង ចំពោះឧបករណ៍ mole វាបានធ្វើប្រតិបត្តិការជីកចូលទៅក្នុងប្រភេទដី ដែលវាមិនធ្លាប់ស្គាល់ ឬមិនដូចនៅលើផែនដី​ដែលវាធ្លាប់បានពិសោធន៍។ ការជីកចូលជ្រៅទៅក្នុងផ្ទៃដីភពព្រះអង្គារ មិនធ្លាប់មានពីមុនមកទេ ដូច្នេះវាពិបាកណាស់ក្នុងការសនិ្នដ្ឋានពីកំណ កំណើតដីនៃភពមួយនេះ។

គួរបញ្ជាកើថា អង្គការ NASA និងទីភ្នាក់អវកាសអាល្លឺម៉ង់ ដែលបានរួមគ្នាបង្កើត mole និងឧបករណ៍ Heat Flow ព្រមទាំង Physical Properties Package (HP3) បាននិងកំពុងធ្វើការងាររួមគ្នាចាប់តាំងពីខែមិថុនាមក ស្ដីពីជម្រើសក្នុងការជួសជុល។ បេសកកម្ម InSight គឺជាការចុះចត​ដោយជោគជ័យលើកទី ៨ ​​របស់អង្គការ NASA នៅលើ​ភពអង្គារ គិត​ចាប់តាំងពី​បេសកកម្ម Viking កាលពីឆ្នាំ១៩៧៦​មក និងជាជោគជ័យ​លើកទីមួយ​ក្នុងអំឡុងពេល ០៧ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ​៕

 

មាតិកា

Follow me on Google Plus

Like us on facebook

Hello World